17 - كحل على عليه السلام : هرچند كه روايت صحيح نيست اما در آزمايش مفيد به نظر رسيده . پنج مثقال هليله را كه ظاهرا هليله زرد است در آب مىخيسانند پس از آنكه قوايش را به آب داد آن را صاف كرده يك مثقال توتياى هندى دو مثقال سنگ سرمه اصفهانى ( اثمد ) و ربع مثقال نمك بلورى ، نيم نخود زعفران و يك حبّه كافور را نرم كوفته و در عرق هليله حل مىكنند و مىجوشانند تا يك چهارم آن باقى بماند سپس آن را با پارچه‌اى صاف كرده و در سايه خشك مىكنند و نرم مىسايند و بهنگام غروب به چشم مىكشند و روايت شده كه اگر يك‌صد سال نور چشم رفته باشد دوباره با اين سرمه برميگردد و من آن را در چشمى كه گرفتار به سبل ( ورم خونى قرنيه ) كهنه بود « 1 » و صاحبش از بهبودى نااميد شده بود آزمودم باذن خداوند شفا يافت و حتى مىتوانست نقشهاى ريز دقيقى را به خوبى نقاشى كند . 18 - كحل الفلافل : براى شب‌كورى ، فلفل ، دار فلفل ، قنبير ( قنيبل ) را به اندازه مساوى مىكوبند و مىبيزند و به چشم مىكشند .

--> - و در اين هر دو حالت علت بزرگ ديدن آنست كه بدليل غير طبيعى بودن كوژى عدسى چشم و يا كمى نيروى عضله‌هاى تنظيم‌كننده چشم كه نتيجه‌اش عدم نيروى تطابق است تصوير اشياء در روى محل طبيعى يعنى شبكيه نيست و در حالت نزديك‌بينى در جلوى شبكيه و در حالت دوربينى در پشت شبكيه قرار دارد كه در مورد اول عدسىهاى مقعر ( واگرا ) و در وضع دوم عدسىهاى محدب ( همگرا ) متناسب عيب را اصلاح مىكند البته عيوب ديگر هم در ديد چشم ممكن است پيدا شود كه براى آگاهى از آنها بايد به كتب مربوط مراجعه شود . مترجم ( 1 ) Keratit